Przez wiele lat Bydgoszcz funkcjonowała w świadomości Polaków jako miasto pomiędzy. Pomiędzy Poznaniem a Gdańskiem. Pomiędzy Warszawą a Szczecinem. Pomiędzy większymi ośrodkami, do których się jechało, podczas gdy przez Bydgoszcz co najwyżej się przejeżdżało. Nie pomagał brak wyraźnej narracji, lokalne kompleksy ani przekonanie, że wszystko, co naprawdę ważne, dzieje się gdzieś indziej.
Dzisiaj ten obraz coraz mniej pasuje do rzeczywistości. Bydgoszcz stała się miastem, do którego przyjeżdża się na wydarzenia, spotkania biznesowe, koncerty, zawody sportowe i weekendowe wyjazdy. Powstają nowe miejsca, rozwijają się lokalne firmy, a kolejne przestrzenie odzyskują znaczenie. Problem polega na tym, że część mieszkańców nadal patrzy na swoje miasto przez pryzmat opinii sprzed kilkunastu lat.
Miasto zmieniło się szybciej niż jego własny wizerunek
Bydgoszcz nie przeszła jednej spektakularnej metamorfozy, którą można zamknąć w konkretnym roku lub pojedynczej inwestycji. Zmiana następowała etapami. Odnowiona Wyspa Młyńska, bulwary nad Brdą, rozwój ulicy Długiej, nowe restauracje, kawiarnie, hotele, wydarzenia i przestrzenie kulturalne stopniowo budowały nową jakość miasta. Symbolem tej zmiany stały się Młyny Rothera. Nie tylko dlatego, że odrestaurowano ważny obiekt, ale dlatego, że pokazano, iż w Bydgoszczy można tworzyć miejsca nowoczesne, otwarte i interesujące również dla osób spoza regionu. Takie realizacje zmieniają sposób korzystania z miasta. Zachęcają do pozostania w centrum, do spotkań, spacerów i organizowania wydarzeń, które jeszcze kilka lat temu mogłyby trafić do innego ośrodka. Zmieniła się też Brda. Przez lata rzeka była niedocenianym elementem miejskiego krajobrazu. Dzisiaj coraz częściej staje się osią życia Bydgoszczy, jej najbardziej rozpoznawalnym atutem i naturalnym tłem dla turystyki, gastronomii, sportu oraz kultury. Miasto zaczęło wykorzystywać to, co zawsze miało, ale czego wcześniej nie potrafiło odpowiednio pokazać.
Bydgoszcz coraz częściej jest świadomym wyborem
Największa zmiana nie polega jednak na liczbie wyremontowanych budynków. Polega na tym, że Bydgoszcz coraz częściej przestaje być rozwiązaniem zastępczym. Firmy wybierają ją ze względu na dostęp do specjalistów, rozsądne koszty działalności i dobre położenie. Organizatorzy wydarzeń widzą w niej miejsce z odpowiednią infrastrukturą, zapleczem i potencjałem frekwencyjnym. Turyści odkrywają miasto, które można zwiedzić w spokojniejszym rytmie niż Kraków, Gdańsk czy Wrocław, ale które nie jest przez to mniej interesujące. Również coraz więcej lokalnych przedsiębiorstw zaczyna świadomie podkreślać swoje bydgoskie pochodzenie. Jeszcze niedawno siedziba w Bydgoszczy bywała informacją techniczną, umieszczaną małym drukiem na stronie internetowej. Dzisiaj dla wielu marek staje się elementem tożsamości i przewagą komunikacyjną. To ważna zmiana. Silne miasta nie powstają wyłącznie dzięki inwestycjom samorządowym. Powstają wtedy, gdy lokalne firmy, mieszkańcy, uczelnie, instytucje i organizatorzy wydarzeń zaczynają mówić wspólnym głosem: jesteśmy stąd i nie musimy tego ukrywać.
Nadal łatwiej nam krytykować niż doceniać
Bydgoszcz ma jednak problem, którego nie da się rozwiązać kolejnym remontem. Jest nim sposób, w jaki część mieszkańców opowiada o swoim mieście. Krytyka jest potrzebna. Miasto nadal ma zaniedbane ulice, niewykorzystane przestrzenie, problemy komunikacyjne i miejsca, które od lat czekają na zmianę. Trudno również udawać, że wszystkie decyzje urbanistyczne lub inwestycyjne były trafione. Publicystyka lokalna nie powinna zamieniać się w folder promocyjny. Czym innym jest jednak uzasadniona krytyka, a czym innym automatyczne przekonanie, że w Bydgoszczy nic się nie dzieje, wszystko jest gorsze, a każde inne miasto radzi sobie lepiej. Taki sposób myślenia nie opisuje już rzeczywistości. Jest raczej echem czasów, gdy Bydgoszcz rzeczywiście miała problem z własną tożsamością i promocją. Dzisiaj paradoks polega na tym, że przyjezdni często dostrzegają w Bydgoszczy więcej niż sami bydgoszczanie. Widzą rzekę przecinającą centrum, zwartą zabudowę, ciekawe przestrzenie poprzemysłowe, dobrą ofertę kulturalną i tempo życia, które nie przytłacza. Mieszkańcy tymczasem potrafią przechodzić obok tych samych miejsc codziennie i nadal uważać, że miasto nie ma niczego wyjątkowego.
Największą siłą Bydgoszczy może być normalność
Bydgoszcz nie musi próbować zostać drugim Wrocławiem, Poznaniem czy Gdańskiem. Nie musi też budować swojej marki na jednym monumentalnym symbolu. Jej przewagą może być właśnie skala miasta, bliskość natury, obecność rzeki, rozwijająca się oferta biznesowa i możliwość życia bez ciągłego poczucia pośpiechu. To miasto wystarczająco duże, aby oferować pracę, kulturę, sport i edukację, a jednocześnie nadal na tyle dostępne, by codzienne funkcjonowanie nie stawało się logistycznym wyzwaniem. W czasach, gdy największe aglomeracje mierzą się z wysokimi cenami mieszkań, korkami i przeludnieniem, taka normalność może okazać się jednym z najcenniejszych miejskich atutów. Nie jest ona jednak łatwa do pokazania w klasycznej kampanii reklamowej. Nie da się jej zamknąć w jednym haśle. Odkrywa się ją dopiero podczas życia w mieście, pracy, spaceru nad Brdą, udziału w wydarzeniu albo spotkania w jednej z lokalnych restauracji. Być może właśnie dlatego Bydgoszcz przez lata miała problem z promocją. Jej największe zalety nie są krzykliwe. Są codzienne.
Miasto potrzebuje ambasadorów, nie kolejnego sloganu
Budowanie marki Bydgoszczy nie powinno polegać wyłącznie na tworzeniu nowych logotypów, haseł i kampanii. Najbardziej wiarygodnymi ambasadorami miasta są jego mieszkańcy, przedsiębiorcy, artyści, sportowcy, naukowcy i organizatorzy wydarzeń. Każda lokalna marka, która wyraźnie mówi o swoim pochodzeniu, wzmacnia wizerunek Bydgoszczy. Każde dobrze zorganizowane wydarzenie, które przyciąga gości z innych regionów, pokazuje możliwości miasta. Każda firma rozwijająca tutaj nowoczesne technologie, produkcję, usługi lub kulturę tworzy historię, którą można opowiadać dalej. Bydgoszcz nie potrzebuje przekonywać wszystkich, że jest najlepszym miastem w Polsce. Taka rywalizacja zwykle prowadzi do pustych porównań. Potrzebuje natomiast świadomości własnych zalet i umiejętności ich konsekwentnego pokazywania. Przez lata pytaliśmy, kiedy Bydgoszcz stanie się atrakcyjna. Być może właściwe pytanie brzmi dzisiaj inaczej: kiedy zauważymy, że już się nią stała? Miasto nie musi już nieustannie udowadniać swojej wartości. Musimy tylko przestać opowiadać o nim tak, jakby od kilkunastu lat nic się tutaj nie zmieniło.
